دستفروش دوره گرد

افزایش ۲٠ درصدی بازار بورس نیویورک ظرف دو هفته گذشته یادآور روزهای خوب نه چندان دور بود. دورانی مانند اکتبر ۲٠٠۷ که شاخص داوجونز مرز ۱۴٠٠٠ را هم پشت سر گذاشت. اما پریروز، چهارشنبه ۲۵ مارچ در میان غوغای میدیای آمریکائی و کف زدن ها و هلهله های وال ستریت که تا چند روز دیگر مرز ۱٠٠٠٠ را هم پشت سر می گذاریم، ناگهان آب سردی برروی بازار بورس ریخته شد.

سرمایه گذاران شروع به فروش عجیب و غریب اوراق قرضه آمریکا و انگلیس کردند. پیام روشن بود. دیگر در مقابل عرضه روز افزون اوراق قرضه شما، تقاضای چندانی نیست. خبر به سرعت پخش شد و ظرف نیم ساعت بازاری که ۲٠٠ واحد مثبت بود به ۸٠ واحد منفی تبدیل شد. بازار نشان داد که به حرکات اوباما اعتماد کافی ندارد. من اعتقادم بر اینست که در پی شکنندگی و بالا و پائین رفتن های هر روزه وال ستریت تا آخر تابستان امسال تکلیف اقتصاد غرب و آمریکا یکسره خواهد شد. یا داوجونز حرکت آرام و رو به بالائی را آغاز خواهد کرد و یا به سمت ۴٠٠٠ و یا حتی ۳٠٠٠ حرکت خواهد کرد (امروز حدود ۷۷٠٠). در این میان سقوط کرایسلر و جی ام و از همه خطرناکتر AIG، می تواند اقتصاد آمریکا را پائین بکشد و حتی به بحران های اجتماعی منجر شود. هفته آینده کنفرانس G20 نشان خواهد داد که رهبران کشورهای ثروتمند واقعا می دانند چه دارند می کنند یا نه. محتوای سخنان دیروز گوردون براون اعتراف گونه ای بود که انگلیس دقیقا نمی داند دیگر چه باید بکند.

علیرغم تلاش گسترده و تزریق بی محابای پول توسط دولت آمریکا بازار جان نمی گیرد. این امر نشان می دهد که آنچه که در زیر پوست اقتصاد غرب در جریان است بیش از یک رکود اقتصادی است. این سیستم اقتصادی است که در حال پوست انداختن است و ظهور یک نظم جدید غیرقابل اجتناب است. نظمی که در آن دیگر دولت حق نداشته باشد از جیب مالیات دهندگان نگون بخت برای کمک به یک بنگاه ورشکسته مثل سی تی گروپ که ارزش بازارش در حدود ۲٠ میلیارد دلار است ۴۵ میلیارد دلار کمک کند! سی تی گروپ و بنک آو آمریکا چاره ای جز ملی شدن و یا ورشکستگی پیش رویشان نیست.

اگر یکسال پیش کسی به ما می گفت که غولی مانند AIG که تمامی صنعت بیمه جهان به وجود او وابسته است ملی خواهد شد به او می خندیدیم. ایدئولوژی افسار گسیخته بازار آزاد Laissez-Faire شکست خورده است. بدتر اینکه اوباما و تیم اقتصادیش با وفاداری افراطی به ایدئولوژی بازار فریدمنی روزی نیست که پول جدید منتشر نکنند و در ادامه سیاست های جورج بوش آنرا به دامن کمپانی های ورشکسته نریزند. در صورت ادامه این وضعیت اقتصادی و انفجار بیکاری در ماههای پیش رو احتمالا اوباما سومین رئیس جمهور ظرف پنجاه سال گذشته خواهد بود که دوره دوم ریاست جمهوری را نخواهد دید.